Lets Go West of toch liever Ost.
Ruim zesentwintig jaar geleden deed ik eindexamen. Een van de onderdelen van het laatste schooljaar was een stedentrip. Je kon een keuze maken uit Parijs, Londen of Berlijn. Ik koos voor Berlijn, temeer omdat deze stad toen nog verdeeld was in een kapitalistisch en communistisch deel. Een paar dingen zijn mij van dat reisje tot de dag van vandaag bijgebleven. Bovenal het gevoel van vrijheid. Als achttienjarige van huis met leeftijdsgenoten op weg naar de grote stad met allerlei verlokkingen lag de wereld voor mij open. In mijn bagage zaten een paar pakjes West sigaretten, dit sigarettenmerk had destijds de reclameslogan Lets Go West bedacht. Een toepasselijke boodschap voor een bezoek aan Oost Berlijn dacht ik toen. Dwars door Duitsland waren de nodige pafkes letterlijk in rook opgegaan. Bij de Duitse grensplaats Helmstedt kregen we de waarschuwing dat het roken werd ‘eingestellt’. Oost Duitsers zouden onze bus aan deze beroemde grensovergang inspecteren en Oost Duitsers hielden er niet van om zich door rook uit het westen te laten benevelen. Dus voor de grens eerst even ontwasemen was de opdracht van onze buschauffeur.
Het vrijheidsgevoel werd door een door de Staat met straffe hand geleid land ingeperkt. Sindsdien heb ik een andere kijk gekregen op de rol van de Staat. Mij werd duidelijk dat de overheid grenzen kan stellen aan vrijheidsbeleving. In Oost Duitsland zag ik vooral bange mensen, mensen die op hun hoede waren voor de Staat.
De Vopo’s die slechts hun ding deden in een ‘rauchfreien Bus’ hielden hier burgers in hun greep met als resultaat dat alles wat in mijn beleving normaal was plotsklaps als crimineel werd beschouwd. ‘Rauchen im öffenlichem Raum ist zum strenksten verboten’ las ik op een openbare aankondiging. Ik dacht arme mensen, behalve het lezen van vrije literatuur wordt jullie nu ook al het genieten van een naar vrijheid riekend sigaretje onthouden. Een dag later bezochten we West Berlijn. Je mocht er alles lezen, denken, zeggen, eten, drinken en roken. Ik weet niet of het door mijn bezoekje aan het onvrije Berlijn kwam dat ik een jaar later lid werd van de VVD, een partij die voor mij nog steeds de enige partij van de vrijheid is en vrijheid daar hecht ik ook tegenwoordig nog aan. Ook al lijkt vrijheid in Nederland steeds minder mogelijk te zijn.
De Staat begint zich meer en meer te bemoeien met wat ik wel en niet mag. Wat ik eet mag ik niet meer zelf bepalen, wanneer ik iets eet dat de Staat niet verantwoord acht word ik zo mogelijk afgestraft met een Vettax. Het roken is in de ban gedaan. Wanneer het aan sommigen van mijn collega’s ligt mag ik enkel nog thuis roken en dat ook alleen wanneer ik mijn buurman niet tot last ben. Moet ik bevreesd zijn dat deze zich zo meteen tot ‘Staazi Spitzel’ ontpopt en
mij als ‘Gartenzaunraucher denunziert’?
Onze oosterburen de Duitsers hebben deze week dankzij de onafhankelijke rechtspraak weer een stukje vrijheid teruggekregen. Roken in kleine kroegen is er weer toegestaan. Tijd voor een nieuwe sigaretten slogan? Lets Go Ost!
mr. Ricardo Offermanns
Burgemeester van Meerssen
Voorzitter VVD Limburg
