Dan maar de oppositie.
De komende verkiezingen lijken uit te lopen op een ouderwets gevecht tussen links en rechts in de Nederlandse politiek. Bos en Balkenende domineren de journaals en er lijkt geen ruimte voor andere geluiden. Niet voor niets begon afgelopen week een aantal VVD’ers zich zorgen te maken over Rutte, die er tot nu toe niet in weet te slagen een voet tussen de deur te krijgen. Er is simpelweg geen ruimte voor partijen die geen kans maken de nieuwe premier te leveren na 22 november. Alles draait om wie straks de grootste wordt.
Dat is jammer, want er doen een groot aantal interessante partijen mee aan de verkiezingen. Dan bedoel ik uiteraard niet de rechtse partijen van Pastors, Nawijn en Wilders. Partijen die al veel langer meedraaien weten dit keer ook maar moeizaam een voet aan de grond te krijgen en dat is onterecht. In een tijd dat iedereen zo langzamerhand wel zijn afkeer heeft uitgesproken over een mogelijke coalitie tussen het CDA en de PvdA, zou er meer ruimte in de media moeten zijn voor de kleinere partijen die eventueel zo’n monsterverbond overbodig kunnen maken.
De ChristenUnie is zo’n partij. Voor het eerst in haar bestaan (of dat van haar voorgangers) is de partij een serieuze potentiële partner in een na 22 november te vormen kabinet. Met Rouvoet heeft de CU een politiek leider in huis die meer dan wie dan ook in de Nederlandse politiek vertrouwen weet te wekken, en dat bij vriend en vijand. D66 lijkt inmiddels irrelevant, maar de doodstrijd van een partij die zo lang een belangrijke positie heeft ingenomen en in meerdere kabinetten voor belangrijke bijdragen heeft gezorgd, is haast schrijnend om te zien. Er is geen aandacht voor.
De VVD is inmiddels ook een partij waar geen aandacht meer voor is, tenzij minister Verdonk weer eens een aantal boute uitspraken doet. De partij wordt ondergesneeuwd in de huidige campagne en weet geen eigen issues meer aan te dragen. Niemand wil het optimistische verhaal van Rutte horen. Ondertussen blijft de partij maar zakken in de peilingen. Op 24 zetels bleef de teller verleden week steken. Dat is echt te weinig om na de verkiezingen een dominante rol te kunnen spelen in een eventuele coalitiebespreking. De kans dat het CDA namelijk meer dan 50 zetels behaald om zo de door Rutte gewenste coalitie aan te gaan is namelijk niet groot. Er zou dan een partij bijmoeten, maar ik zou niet weten wie. D66 kijkt wel uit en regeren met een kleine rechtse partij lijkt geen logische optie, na het debacle met de LPF in 2002. Waarom zouden de nieuwe partijen stabieler zijn dan de LPF toendertijd? Zoals gezegd, de ChristenUnie maakt een zeer goede kans betrokken te worden bij de formatie.
Ik begin er langzamerhand dus maar vast over na te denken hoe het zou zijn de VVD weer eens in de oppositiebankjes aan het werk te zien. Dat zal een rare gewaarwording zijn, want de VVD regeert al sinds begin jaren tachtig, met slechts een korte onderbreking ten tijde van het kabinet Lubbers III. Wellicht heeft een heilzame werking op onze partij. Het wordt tijd dat er eens keuzes gemaakt worden: wil de VVD een vrijzinnig liberale partij of een conservatief-liberale partij zijn? En wat gaat de VVD nou doen met de bestuurlijke vernieuwingen die zijn opgenomen in het Liberaal Manifest? Een tijdje in de oppositie zou de VVD de kans te geven om zaken op orde te brengen en de eigen boodschap weer helder te krijgen, zou Rutte (of zijn opvolger?) de kans geven te groeien in zijn rol als politiek leider en wees nou eerlijk: een coalitie tussen de twee grootste partijen en concurrenten uit de Nederlandse politiek, daar droomt toch ieder Tweede-Kamerlid in de oppositiebankjes van?