30-10-06 - Jules Maaten
Barroso moet Europese bureaucratie openbreken
De laatste weken is er veel publiciteit geweest over Eurocommissaris Verheugen. Eerst zei hij in een interview dat de Europese ambtenaren Europa besturen. Een week later stond hij met een grote foto hand in hand met zijn vrouwelijke kabinetschef in een Duits boulevardblad. Het lijkt erop dat ambtenaren wraak hebben genomen en het Duitse blad hebben gewezen op de liefdesaffaire tussen de Commissaris en zijn hoogste ambtenaar. De Europese bureaucratie zal echter wel moeten worden aangepakt. Aangezien Verheugen aangeschoten wild is geworden, zal Commissievoorzitter Barroso deze taak nu zelf op zich moeten nemen.
De Europese bureaucratie heeft de uitstraling van gewapend beton en de klantvriendelijkheid van een rinoceros. Verheugen wees er op dat Europese ambtenaren te veel zelf beslissen en "technisch, arrogant en elitair" zijn. Hij heeft wel een punt. Brusselse ambtenaren stellen, vaak in samenwerking met ambtenaren uit lidstaten, regelmatig de politiek voor een fait accompli en functioneren daarbij als een gesloten geheel. Anders dan in Nederland bevinden ambtenaren in Europa zich in een cocon.
Ook al zal de gemiddelde Europeaan het niet gelijk zo zien, de Europese ambtenaren zijn wel de knapste bollen van Europa. Je wordt dat niet zomaar. De selectiewijze van nieuwe EU ambtenaren, het zogenaamde 'concours', wordt slechts door enkelen met goed gevolg doorstaan. Maar door het systeem van het concours, waarin je voornamelijk op feitenkennis wordt getest, is het een spelletje Triviant voor gevorderden geworden. Het levert echter geen garantie dat je de beste man of vrouw op de post krijgt.
Als je eenmaal binnen bent, ben je verzekerd van een goed salaris en hoewel veel ambtenaren door het bureaucratische systeem hun ambities niet waar kunnen maken, blijven ze toch. Veel Brusselse ambtenaren wanen zich hierdoor in een 'Gouden Kooi'. Dat is tragisch, want de individuele kwaliteiten van de meeste ambtenaren zijn voortreffelijk.
Europa moet resultaat gerichter worden en een deel van de oplossing ligt in het veranderen van de Brusselse cultuur. Niet alleen in de Europese Commissie, maar in alle Europese instituties. Het doel moet zijn om de Europese 'Gouden Kooi' open te breken en een open en dynamische werkwijze te creëren, die op de Europeanen niet als verstikkend maar juist als inspirerend, creatief en vertrouwenwekkend overkomt.
Een eerste aanzet hiertoe zou kunnen zijn dat er tijdens de loopbaan meer uitwisseling plaatsvindt met nationale ambtenaren, het bedrijfsleven en de wetenschap. Daarnaast moet het aanwervingssysteem op de schop. Mensen moeten worden aangenomen voor specifieke vacatures en niet op een groslijst verschijnen omdat ze veel algemene feiten kunnen reproduceren. Hierdoor creëer je een gemotiveerder en mobieler ambtenarenapparaat, dat beter uitgerust is op de uitdagingen waar Europa voor staat.
Verheugen zal zich de komende tijd moeten richten op het bewijzen dat hij geen affaire met zijn kabinetschef heeft. Om Europa flexibeler en slagvaardiger te maken is het nu aan voorzitter Barroso om de Europese 'Gouden Kooi' open te breken.
Jules Maaten is VVD-eurofractievoorzitter in het Europees Parlement
(C) 2008 - Alle rechten voorbehouden